Operacje Banków Na Rynku Lokat Międzybankowych
Banki mają obowiązek utrzymania płynności, polegającej na zapewnieniu terminowego regulowania zobowiązań. W tym celu banki utrzymują pewne rezerwy środków płynnych, m.in. w postaci lokat w bankach współpracujących oraz w banku centralnym. Banki lokują środki w banku centralnym (NBP) na rachunku rezerw obowiązkowych i na rachunku bieżącym. Rezerwę obowiązkową stanowi wyrażona w procentach część środków pieniężnych zgromadzonych przez poszczególne banki na rachunkach wkładów a vista i terminowych. Utrzymywanie rezerwy obowiązkowej i dokonywanie odpowiednich operacji należy do podstawowych obowiązków banków. W razie naruszenia tego obowiązku bank musi zapłacić karne odsetki na rzecz NBP.
Utrzymywanie w NBP lokat dobrowolnych zależy od poziomu stopy procentowej płaconej przez NBP i inne banki. Ten rodzaj operacji lokacyjnych wiąże się z funkcjonowaniem międzybankowego rynku pieniężnego.
Do tradycyjnych lokat międzybankowych można zaliczyć lokaty krótkoterminowe w rachunkach terminowych (np. lokaty 24-godzinne, 7-dniowe, 14-dniowe, na żądanie itp.) W Polsce rynek lokat międzybankowych powstał w 1990 roku. Początkowo na tym rynku przeważały lokaty 3- i 6-miesięczne, ale już w 1992 terminy lokat wyraźnie się skracały. Obecnie największy udział w rynku mają lokaty krótkoterminowe – do 1 miesiąca. Prasa ekonomiczna publikuje średnie stopy oprocentowania lokat, przy użyciu następujących terminów:
- WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) – średnia stopa oprocentowania kredytów oferowana w Warszawie,
- WIBID (Warsaw Interbank Bid Rate) – średnie oprocentowanie, jakie bank gotów jest zapłacić za pozyskiwany depozyt,
- Overnight (O/N) – termin jednodniowy. Bank pożyczający pieniądze otrzymuje je w dniu zawarcia transakcji, a zwraca w następnym dniu roboczym
- Tom/next (T/N) – termin jednodniowy, ale pieniądze docierają do banku biorącego depozyt dopiero następnego dnia po transakcji, a zwracane są w kolejnym dniu roboczym
- Spot/next (S/N) – dotyczy także transakcji jednodniowych, ale bank dający lokatę przekazuje pieniądze dopiero w drugim dniu roboczym po zawarciu umowy, a zwrotu domaga się następnego dnia roboczego.
Stawki WIBOR i WIBID wyliczane są także dla 1 tygodnia (1W), 2 tygodni (2W), 1 miesiąca (1M), 2 miesięcy (2M) i 3 miesięcy (3M).