Gromadzenie środków Finansowych Przez Bank W Drodze Emisji, Tzw. Bankowych Papierów Wartościowych

Operacją bierną, towarzyszącą powstaniu banku akcyjnego lub powiększaniu kapitału akcyjnego w istniejącym banku, jest emitowanie akcji. W celu rozszerzania działalności opartej na długoterminowych źródłach finansowania, zarówno banki będące spółkami akcyjnymi, jak i inne banki mogą emitować obligacje. Dla celów krótkoterminowego finansowania operacji aktywnych niektóre banki emitują również krótkoterminowe bony kasowe. Różnica między akcją a obligacją polega na tym, że akcja jest formą finansowania własnościowego, a obligacja – instrumentem pożyczkowym. Akcja reprezentuje określoną część kapitału akcyjnego banku, będąc równocześnie tytułem własności. Obligacja jest natomiast dowodem udzielenia emitującemu bankowi pożyczki przez jej posiadacza.

Obligacje są uniezależnione od ryzyka wyników działalności banku i uprawniają ich posiadaczy do otrzymywania stałego oprocentowania. Akcje są natomiast od tego ryzyka uzależnione, gdyż wysokość przypadającej na akcję dywidendy zależy od rozmiarów i podziału zysku osiągniętego przez bank. Ale właściciel akcji odpowiada w granicach jej wartości za straty i zobowiązania danego banku – spółki akcyjnej. Akcja nie ma więc gwarancji oprocentowania, a przypadająca na nią część zysku (dywidenda) przynosi zmienne oprocentowanie kapitału, zależne od podziału wygospodarowanego zysku. Ponieważ wartość akcji zależy od wartości i przyrostu wartości aktywów danego banku-spółki akcyjnej, zabezpiecza ona jej posiadacza przed skutkami inflacji. Natomiast obligacja, chociaż gwarantuje coroczne oprocentowanie kapitału, ulega deprecjacji w procesach inflacyjnych.

EMISJA  PAPIERÓW  WARTOŚCIOWYCH

Ø  akcje – papier wartościowy, który stanowi prawo do części kapitału spółki akcyjnej; zespół praw i obowiązków wynikających z jej posiadania (prawo głosu na walnym zgromadzeniu, prawo do dywidendy, prawo do naboru akcji nowej emisji, prawo pierwokupu, prawo do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu, bierne prawo wyborcze – możliwość wybrania do organów spółki), posiadanie kontrolnego pakietu akcji zapewnia przewagę w głosowaniu, umożliwia faktyczne kierowanie danym bankiem.

Ø  świadectwa depozytowe – dokument potwierdzający otrzymanie akcji, które są zdeponowane w banku

Ø  świadectwa tymczasowe – papier wartościowy wydawany po częściowej wpłacie na akcje na okaziciela

Ø  świadectwa założycielskie – mają takie prawa jak akcje, wydawane jako forma wynagrodzenia za czynności podejmowane przy zakładaniu spółki (np. dla prawników)

Ø  obligacje – dłużny papier wartościowy potwierdzający zaciągnięcie pożyczki.

Rodzaje obligacji i ich zabezpieczeń:

·  skarbu państwa (do 4-5 lat) – gwarancja skarbu państwa lub NBP

·  komunalne (do 10 lat) - gwarancja skarbu państwa lub NBP

·  przedsiębiorstw (1-3 lat) – gwarancją jest hipoteka, zastaw majątkowy

·  banku (1-3 lat) – gwarancją jest kapitał własny banku (min 10 mln euro), poręczenie gminy

Mają stałe oprocentowanie. Są zabezpieczone lub niezabezpieczone. Obligacje emitowane na polskim rynku przeważnie mają gwarancje.

Zabezpieczenie całkowite – oznacza wypłacenie całej kwoty oraz odsetek

Zabezpieczenie częściowe – dotyczy tylko kwoty głównej bez odsetek

Jeśli chce się wyemitować obligacje niezabezpieczone, podmiot który je emituje musi sporządzić sprawozdanie za 3 ostatnie okresy obrotowe, oraz jego kapitał własny musi wynosić co najmniej 5-cio krotność minimalnej wartości kapitału akcyjnego własnego, przewidzianego do założenia spółki (zgodnie z kodeksem handlowym min 1 mln x 5 = 5mln zł)

Dokument obligacji zawiera zobowiązanie emitującego ją banku do wypłacenia w określonym terminie nominalnej kwoty obligacji oraz odsetek na warunkach podawanych zazwyczaj w ogólnych zasadach subskrypcji. Informują one o wielkości emisji, wysokości oprocentowania i terminach płatności odsetek, a także o miejscu płatności i innych szczegółowych warunkach. Obligacje mogą być wykupione przez emitujący je bank jednorazowo lub ratalnie. Wykup jednorazowy występuje najczęściej w wypadku obligacji krótko- i średnioterminowych, natomiast spłaty ratalne stosuje się przy obligacjach długoterminowych. Sposób spłaty, czyli amortyzacji długu, może przewidywać raty o zmiennej lub stałej wysokości, obejmujące w sumie spłatę raty kapitałowej i odsetek (tzw. metoda rat anuitetowych). Niekiedy termin wykupu obligacji może być losowany. Wybór metody spłaty i oprocentowania nie jest obojętny dla kosztu obsługi długu przez bank, przynosząc z drugiej strony zróżnicowane korzyści posiadaczom obligacji.

Ø  bony kasowe – (krótkoterminowy) papier wartościowy emitowany przez banki na określony czas, na okaziciela, sprzedawany z dyskontem (czyli poniżej swojej wartości nominalnej, a wykup odbywa się po wartości nominalnej). Mają z góry określone kwoty (nominały), maksymalny termin wykupu do 1 roku, zabezpieczeniem jest majątek, ze względu na korzystne oprocentowanie bony są nabywane przez ludność i przedsiębiorstwa, stanowiąc dla banków źródło finansowania działalności kredytowej.

Ø  krótkoterminowy papier dłużny – jest to forma bonu, ale są bardziej niepewne bo jedyną gwarancją jest dobra renoma firmy lub banku; traktowany jako weksel, nie ma jednolitego sposobu emisji

Ø  certyfikat depozytowy – zbywalny papier wartościowy potwierdzający dokonanie wpłaty do banku; na okaziciela; oprocentowany wyżej niż lokata; nie może być automatycznie przedłużony; nie można wcześniej zgłosić się po pieniądze niż przewiduje to termin wykupu; najczęściej na 1 miesiąc, są emitowane w okrągłych, wysokich kwotach. Mogą być one łatwo zbywane na międzynarodowych rynkach pieniężnych jako wygodne i bezpieczne papiery wartościowe. Ze względu na wysokie oprocentowanie są chętnie nabywane przez przedsiębiorstwa.

Ø  skrypty dłużne i listy zastawne - związane z bankami hipotecznymi; papier wartościowy na okaziciela o stałym oprocentowaniu dochodu; zabezpieczone na majątku (hipotece) tej nieruchomości, która jest jednocześnie kredytowana przez bank

28.  Rola Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w systemie zabezpieczania wkładów w bankach komercyjnych

W krajach UE obowiązuje dyrektywa zapewniająca ochronę depozytów bankowych. Systemy ubezpieczeń depozytów obowiązujące w krajach członkowskich są zróżnicowane i występują jako wyodrębnione fundusze stowarzyszeń prywatnych banków bądź przyjmują formy mieszanej spółki z udziałem podmiotów prywatnych i Skarbu Państwa lub banku centralnego. W Polsce powołano Bankowy Fundusz Gwarancyjny, a ustawa (ust. O BFG z 14.12.1994) określa zasady tworzenia i funkcjonowania systemu obowiązkowego gwarantowania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz rodzaje działań, które mogą być podejmowane w celu udzielenia pomocy bankom sytuacjach zagrożenia utratą wypłacalności.

System gwarantowania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych ma na celu zapewnienie wszystkim deponentom wypłaty środków z tych rachunków w przypadku utraty możliwości ich zwrotu przez bank objęty systemem gwarantowania. Gwarantowane są środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych przez tego samego deponenta, na które wystawiono dowody imienne w walucie polskiej oraz w walutach obcych, bez względu na liczbę umów zawartych z tym bankiem. Wysokość gwarancji Funduszu jest ograniczona. Pozostała część wkładów jest zwracana deponentowi w ramach postępowania upadłościowego. Wkłady oszczędnościowe ludności zgromadzone w PKO BP, PKO S.A. oraz BGŻ S.A. są dodatkowo gwarantowane przez Skarb Państwa w wysokości przekraczającej powyższą granicę. Przewiduje się jej podwyższenie w przyszłości, do poziomu obowiązującego w krajach UE.

Gwarancja wkładów w Polsce
Ryzyko niedotrzymania warunków może być zmniejszone poprzez stworzenie systemu gwarancji wkładów oszczędnościowych. W Polsce obecnie umożliwia to gwarancja Skarbu Państwa oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Obowiązkowy system gwarantowania środków pieniężnych obejmuje środki gwarantowane do wysokości:

Górna granica środków gwarantowanych w 90% ulega podwyższeniu:

  Cofnij...   Spis zagadnień   Czytaj dalej...