Bankowy Obrót Wierzytelnościami
Obrót wierzytelnościami to jedna z możliwości zaspokojenia wierzyciela przy jednoczesnym zminimalizowaniu kosztów, które zazwyczaj ponosi właśnie wierzyciel. Dzieje się tak np. dlatego, że umowa cesji, z uwagi na profil prowadzonej przez nas działalności, zwolniona jest od opłat skarbowych, w tym od podatku VAT. Jeżeli nawet jest to powierniczy przelew wierzytelności w celu dokonania windykacji na rzecz pierwotnego wierzyciela/zleceniodawcy, to koszt odzyskania należności potwierdzony fakturą VAT, nie wiąże się z obciążeniem 22 % podatkiem VAT ani opłatą od czynności cywilnoprawnych. Ponadto różnica pomiędzy wartością wierzytelności, a ceną sprzedaży może być zaliczona w koszty uzyskania przychodu. Istnieje możliwość wyksięgowania sprzedanych wierzytelności oraz zamknięcia kont analitycznych. Czynności wykonywane są bez zbędnych procedur formalnych i opóźnień z nich wynikających, a ściśle ujmując, działania polegające na przejęciu należności dłużnika, jego ruchomości lub nieruchomości, towarów, zapasów magazynowych oraz przeprowadzeniu kompensat i innych działań mających na celu odzyskanie należności, są niezmiernie ułatwione. Często nie ma konieczności prowadzenia drogiego i czasochłonnego postępowania sądowego i komorniczego. Jeżeli jednak taka konieczność się pojawi, zakres wykonywanych czynności jest dużo większy i łatwiejszy do zrealizowania w przypadku wejścia w prawa wierzyciela. Dotyczy to zarówno czynności przed sądami, komornikami jak i innymi instytucjami administracji rządowej, samorządowej, osobami prawnymi i fizycznymi. Oczywiście, o ile to możliwe, najpierw wykorzystane są inne możliwości zaspokojenia się, jak sprzedaż bezwarunkowa wierzytelności czy też kompensata. Z uwagi na powyższe i inne nie przytoczone tu zalety prowadzenia windykacji należności w oparciu o powierniczy przelew wierzytelności, preferujemy taką właśnie formę naszej umowy z zleceniodawcą o ściągnięcie należności. Tam gdzie dokonanie przelewu wierzytelności jest niemożliwe lub niecelowe, proponujemy inne możliwe formy - umowę-zlecenia lub umowę pośrednictwa, obie mające na celu wyegzekwowanie środków pieniężnych.
Obrót wierzytelnościami w przepisach prawa i księgach rachunkowych
Obrót wierzytelnościami
Obrót wierzytelnościami polega na tym, że dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi przysługującą mu wierzytelność na drugą osobę (cesjonariusza), co może nastąpić odpłatnie, drogą sprzedaży lub pod tytułem darmym. Niekiedy odsprzedaż wierzytelności w celu przyspieszonego uzyskania zapłaty określa się mianem factoringu.
Sprzedaż wierzytelności zalicza się do czynności bankowych.
Obecnie nie istnieją ograniczenia w obrocie wierzytelnościami. Zakupem i sprzedażą wierzytelności mogą zajmować się zarówno banki, jak i inne firmy, wykonując tę czynność zarobkowo, w ramach prowadzonej przez siebie działalności.
Jeżeli obrót wierzytelnościami nie stanowi zarazem czynności bankowej, to na jej wykonywanie nie jest wymagane zezwolenie prezesa NBP. Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego z 26.09.1996 r. (sygn. akt III AZP 2/96) i nawiązujące do niej orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.06.1997 r. (sygn. akt I SA/Po642/96).
Zakup i sprzedaż wierzytelności regulują przepisy art. 509 i następne Kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 509 § 1 K.c. wierzyciel może, bez zgody dłużnika, przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa akcesoryjne, mające na celu zabezpieczenie spłaty wierzytelności (np. zastaw, hipoteka, poręcznie), a w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Natomiast dłużnikowi przysługują wszelkie zarzuty, jakie miał on względem zbywcy, w tym zarzut potrącenia. Umowa o przekazaniu wierzytelności nie wymaga szczególnej formy; jeżeli jednak wierzytelność jest stwierdzona na piśmie, to przelew wierzytelności powinien być również potwierdzony pisemnie (art. 511 K.c).
Dla skutecznego przeniesienia wierzytelności nie jest wymagana zgoda dłużnika, ani też go powiadomienie, o jej przeniesieniu. Mimo to lepiej jest poinformować dłużnika o tym fakcie, gdyż zachodzi obawa, że dłużnik - nie wiedząc o przeniesieniu wierzytelności - może spełnić świadczenie do rąk dotychczasowego wierzyciela. Dłużnik powinien też znać nowego wierzyciela, aby umożliwić bezproblemowe uzgodnienie rozrachunków stosownie do prawa bilansowego.