Analiza Zdolności Kredytowej Osoby Fizycznej
W tym przypadku banki muszą dysponować odpowiednimi danymi statystycznymi i wskaźnikami pozwalającymi na ocenę kredytobiorcy. Metoda, którą można tu zastosować jest określana jako credit-scoring. Polega ona na tym, że przy udzielaniu kredytu konsumpcyjnego uwzględnia się fakt, iż ryzyko kredytowe jest związane z osobistymi cechami kredytobiorcy.
Należy podjąć takie czynności jak:
- Sprawdzenie, czy osoba starająca się o kredyt jest zdolna do czynności prawnych
- W przypadku, gdy kredytobiorca jest zdolny do czynności prawnych, następuje badanie jego zdolności kredytowej
- Przy badaniu zdolności kredytowej osób fizycznych konieczne dane zostają podzielone na osobiste i gospodarcze. Dane mogą być częściowo zawarte na wniosku kredytowym.
Dane osobiste kredytobiorcy obejmują informacje:
- Stan rodzinny (wiek, płeć, stan cywilny, liczba dzieci, konieczność opieki nad innymi osobami)
- sytuacja mieszkaniowa (adres, czas zamieszkania, posiadanie telefonu)
- zatrudnienie (zawód, pracodawca, czas zatrudnienia)
- ocena wyglądu dokonana przez pracownika bankowego (ubiór, sposób wyrażania się, zachowanie, powierzchowność)
Dane o sytuacji majątkowej kredytobiorcy obejmują informacje o jego:
- majątku (dom, auto, oszczędności)
- dochodach (wysokość zarobków, inne dochody)
- stałych zobowiązaniach (czynsz, ubezpieczenie, alimenty)
- zaciągniętych wcześniej kredytach
- posiadanym zabezpieczeniu (kosztowności, papiery wartościowe, nieruchomości)
Opierając się na tych danych można dokonać odpowiednich obliczeń, które ułatwią podjęcie decyzji kredytowej. U podstaw tej metody leży założenie, że istnieje powiązanie między odpowiednią cechą kredytobiorcy a stopniem ryzyka przy udzielaniu danego kredytu. Zależność ta jest kwantyfikowana na podstawie danych z lat ubiegłych o stopniu niewypłacalności poszczególnych kredytobiorców obarczonych odpowiednimi cechami.
Metoda credit-scoring stanowi próbę zaktywizowanie metod oceny solidności kredytowej kredytobiorcy. Następuje to poprzez ustalenie tych jego cech, które mają pozytywny wpływ na spłatę kredytu. Następnie ustalane jest ryzyko kredytowe poprzez odpowiednie uszeregowanie punktów „otrzymywanych” przez przyszłego kredytobiorcę za każdą pozytywną cechę. Im mniejsze jest ryzyko, tym liczba punktów jest większa. Jeżeli ogólna suma punktów przekracza ustaloną liczbę minimalną (cut-off score), kredytobiorca otrzymuje kredyt. W przeciwnym wypadku następuje odmowa.
W całym tym postępowaniu istotną rolę odgrywają ustalenia w zakresie wag poszczególnych czynników (cech). Ustala się je na podstawie danych z poprzednich lat. I tak np. w poprzednich latach właściciele telefonów byli lepszymi płatnikami aniżeli ci, którzy telefonów nie posiadali, to tym samym jest to cecha pozytywna dająca punkty dodatnie. Jeżeli zaś wszyscy kredytobiorcy-posiadacze telefonów byli dobrymi płatnikami, to waga tej cechy będzie większa niż wagi innych cech, które nie były tak powiązane z solidnością kredytobiorcy.